آفات و بیماری های گل نرگس

0 ۹۵

برای مدیریت بیماری های گل نرگس، از مصرف زیاد کود به خصوص کودهای ازته باید خودداری کرد و در مناطق آلوده تا حد ممکن پیازها را در آورده و در دمایی پایین تر از 18 درجه سانتی گراد نگهداری کرده و پس از برداشت گل نرگس، پیازها را در محلول تیابندازول و یا با آب گرم ضد عفونی کرد.

حداقل به مدت سه سال تناوب رعایت شود. کاشت پیاز در زمانی انجام شود که خاک و هوا خنک باشد چرا که در این شرایط قارچ فعالیت ندارد. همچنین می توان از ارقام مقاوم و نیمه مقاوم استفاده کرد و پیازها را با قارچ کش هایی که در ادامه مقاله ذکر می شوند، ضد عفونی کرد. در طول زمان پرورش، حداقل دو بار به وسیله قارچ کش، شاخه ها و برگ های نرگس ها را سم پاشی کنید. در ادامه مقاله، پیش از پرداختن به بیماری های گیاه، به طور مختصر به آفات گل نرگس می پردازیم، تا پایان همراه ما باشید.

آفات گل نرگس

آفات گل نرگس
آفات گل نرگس

نماتد ساقه و پیاز گل نرگس

در صورت هجوم نماتدها به ساقه و همچنین پیاز گل نرگس، رشد گیاه به لحاظ ارتفاع دچار مشکل شده و در نهایت ظاهر برگها بد شکل و ساقه در قسمت ابتدایی کلفت خواهد شد. شواهد هجوم نماتد در گل نرگس را می توان در ظاهر برگها جستجو کرد به طوری که روی برگ ها نقاط زرد رنگ و گاهی قهوه ای به صورت برآمده ایجاد می شود و از طرفی در صورت هجوم نماتد به پیاز گیاه، پیاز آلوده و پوسیده شده که می بایست گیاهان آلوده حذف شده و بستر کشت و خود پیاز ضد عفونی شود.

برای مبارزه با آفات گل نرگس و از بین بردن نماتد از پیاز گل نرگس می توان به این روش عمل کرد که در ابتدا چند روز پیاز گیاه را در دمای 15 الی 17 درجه سانتی گراد نگهداری کرده و سپس پس از نگهداری، پیازها را به مدت 2 الی 3 ساعت در آبی که دمای آن 24 درجه سانتی گراد است نگهداری کنیم. با طی شدن مراحل قبلی و عبور از سه ساعت، دمای آب را افزایش داده و به 42 درجه سانتی گراد می رسانیم که در این مرحله می بایست پیاز گل نرگس را مجددا به مدت 3 الی 4 ساعت در این دما نگهداری کنیم تا با اطمینان خاطر بیشتری اقدام به پرورش آنها شود. سپس پیازها را برداشته و در جایی که هوا سرد و خنک باشد، خشک می کنیم.

کنترل نماتد گل نرگس

  • تناوب های طولی (2 الی 3 سال) با گیاهان مقاوم از قبیل اسفناج، چغندر، کاهو و گیاهان خانواده غلات.
  • استفاده از پیاز و بذر عاری از نماتد.
  • ضد عفونی پیاز و بذر آلوده با قرار دادن در آب 46 درجه سانتی گراد به مدت یک ساعت
  • مبارزه در مزارع به وسیله فومیگاسیون خاک.
  • بعد از کاشت استفاده از سموم نماتد کش DD.
  • ضد عفونی وسائل کشاورزی برای جلوگیری از آلودگی مجدد.

برگ خوار گل نرگس

در زیر خاک یا در سطحی ترین لایه خاک زندگی می کند و در نتیجه خسارت به برگ، باعث پژمردگی آن می شود. کنترل آن استفاده از سموم فسفره نفوذی نظیر دیازینون می باشد.

کنه فلس پیاز گل نرگس

دارای رنگ روشن است و با چشم غیر مسلح به سختی دیده می شود و روی فلس های سالم، جایی که بین فلس ها فضایی ایجاد شده است، تغذیه می کند، توسعه آنها اغلب از گردن پیاز شروع شده و به بخش عای عمیق تر پیاز می رسد. تغذیه این کنه ها باعث لکه های گوشه دار قهوه ای روی فلس ها می شود.

در انبار به طور فعالی توسعه می یابند، با جریان هوا حرکت می کنند و در انبارهای طولانی مدت در دمای 17 درجه سانتی گراد یا بالاتر صدمه زیادی وارد می کنند. برای حفاظت گیاهان از کنه ها و آفات گل نرگس، سمومی به نام کنه کش از جمله آبامکتین، آپولو و پروپارژیت وجود دارد که می تواند مورد استفاده قرار گیرد. نگهداری پیاز گل نرگس در محل خنک و خشک موجب پیشگیری از انتشار این آفت می شود.

شته گل نرگس

شته ها احتمالا به دلیل مناسب نبودن شرایط آب و هوایی به نرگس صدمه کمتری می زنند و البته در اقلیم های گرمتر یا در فصول دیر کاشت، آلودگی ممکن است اتفاق بیفتد. نوع بالدار و مهاجر کمتر از گل نرگس تغذیه می کند، اما انواع دیگر می توانند در دوره طولانی و مناسبی که روی گیاه سکونت دارند باعث گسترش ویروس شوند. مبارزه با این آفات گل نرگس با سموم حشره کش به خصوص سیستمیک نظیر کنفیدور، متاسیستوکس انجام می شود.

مگس پیاز گل نرگس

یکی از پر دردسر ترین و مشکل سازترین آفات گل نرگس، مگس پیاز این گیاه است که جاندار بالغ آن با تخم ریزی بر روی برگ ها و پیاز گیاه باعث تولید لارو ها شده که این لاروها با بیرون آمدن از تخم، از برگ های گیاه و همچنین پیاز آن تغذیه کرده و سبب آسیب و خسارت به گیاه و فرد تولید کننده می شوند که برای مبارزه و از بین بردن آنها می توان به روش مبارزه با نماتدها اقدام کرد.

بیماری های گل نرگس

بیماری های گل نرگس
بیماری های گل نرگس

پوسیدگی خشک گل نرگس

این بیماری از بیماری های گل نرگس در برگ و پیاز گل نرگس در اثر آلودگی به این قارچ، نکروز آوندی و مومیایی شدن بافت و در نتیجه پوسیدگی خشک پیاز به وجود می آید. آسک های استوانه ای شکل قارچ در انتها کمی قوس دار و ابعاد آنها 10-8*190 میکرون می باشد و دارای 8 آسکوسپور یک سلولی و دوکی شکل هستند. ابعاد آسکوسپور 5/5-4*15-10 میکرون است. استفاده از قارچ کش قبل از کاشت و بعد از سبز شدن توصیه می شود.

پوسیدگی سفید نرگس

این قارچ آسکومیست پاتوژن بسیاری از درختان میوه و گیاهان زراعی می باشد. در بین گیاهان زینتی به گل رز و زنبق و نرگس نیز حمله کرده و ایجاد پوسیدگی نرم در ریشه و پیاز گل می کند. رنگ پریدگی و کلروز در برگ ها به وجود می آید و اندازه برگ کم می شود و گیاه رشد کمی دارد.

در پیاز های آلوده به قارچ، عامل بیماری توده های میسلیوم سفید رنگ و سپس خاکستری تشکیل می دهد که به تدریج قهوه ای می شود. غشا سلولی ژله ای شده و تبدیل به ترشحات گموز می شود. عامل بیماری زا در تولید مثل جنسی اندام باردهی جنسی (پرتیسیم) سیاه رنگی را به وجود می آورد که تعداد زیادی آسک و پارافیز دارد. درجه حرارت مناسب برای رشد قارچ 16 الی 18 درجه سانتی گراد است و در خاک های غنی از مواد آلی فعالیت قارچ زیاد است. استفاده از قارچ کش قبل از کاشت و بعد از سبز شدن جهت جلوگیری از این بیماری گل نرگس توصیه می شود.

کپک سفید گل نرگس

این قارچ دئوترومیست در برگ و به ندرت در دم گل نرگس آلودگی ایجاد می کند. بافت های مورد حمله قارچ با توجه به شرایط اقلیمی، پوسیده و خشک می شوند، شدت بیماری در مناطق گرم و مرطوب بیشتر است و با شروع بیماری روی برگ اندام های غیر جنسی قارچ با پوشش سفید رنگی ظاهر می شود. در این بیماری گل نرگس کنیدیم های بی رنگ استوانه ای هستند و در قسمت انتهایی گرد می شوند.

کنیدیم های بی رنگ و یا کمی رنگی در ابتدا تک سلولی و سپس مجهز به 1 یا 2 و گاهی 3 دیواره عرضی می شوند. کنیدی برهای قارچ کوتاه و سخت و کمی منشعب و بی رنگ هستند. شرایط مرطوب و گرم این بیماری گل نرگس را تشدید می کند و باید گیاهان آلوده را حذف کرد و در صورت لزوم از سموم قارچ کش استفاده کرد.

کپک خاکستری گل نرگس

این قارچ در پیاز، گل و نیز برگ گل نرگس آلودگی ایجاد می کند و در پیاز به خصوص به هنگام نگهداری در انبار ایجاد پوسیدگی نرم می کند. در روی برگ لکه های خاکستری تیره ایجاد می شود. رشد قارچ سبب گسترش لکه ها شده و سپس قسمت انتهایی برگ به طرف پایین خم می شود و سرانجام سبب خشک شدن برگ می گردد. علائم روی گل به صورت لکه های قهوه ای مشاهده می شود و لذا برای این بیماری از بیماری های گل نرگس استفاده از قارچکش مناسب توصیه می شود.

فوزاریوم گل نرگس

فوزاریوم موجب کوتاهی قامت گیاه و زردی برگ ها و مرگ برگ ها قبل از بلوغ آنان و در نهایت مرگ گیاه خواهد شد. در پایه گیاه نواحی با رنگ های قهوه ای قرمز شکل می گیرد. قارچ ها به رنگ سفید و صورتی گاهی در پایه گیاه و در بین فلس های پیاز دیده می شوند. کوددهی بیش از اندازه این بیماری گل نرگس را تحریک می کند. در طی انبار گل نرگس دما در حدود 18 درجه سانتی گراد باشد.

خاک محل کشت در صورتی که دمای خنکی در حدود 12 الی 13 درجه سانتی گراد داشته باشد، تا حد زیادی می تواند گیاه را از آسیب فوزاریوم در امان نگاه دارد با این حال می توان گفت بهترین راه مبارزه با فوزاریوم گیاه، ضد عفونی کردن پیاز ها با قارچکش مربوطه قبل از کاشت و همچنین جلوگیری از مصرف بیش از حد کود ازته در حین کشت و پرورش گل نرگس می باشد.

ویروس موزائیک گل نرگس

روی برگ به خصوص نیمه بالایی برگ خطوط مشخص کلروتیک سبز روشن مشاهده می شود. گاهی این خطوط قرمز مایل به قهوه ای هستند که همراه نکروز برگ مشخص می شوند و گیاه تغییر شکل داده و بد شکل می شود. علائم روی گل نرگس با شکستگی رنگ گلبرگ ها نمایان شدن لکه هایی به رنگ روشن مشخص می شود. در مواردی که آلودگی و بیماری گل نرگس شدید است، گل بسیار کوچک و ناقص می ماند.

با مایه زنی این ویروس روی گیاهان محک ماندد سلمک Chenopodium amaranticolor و C.quinoa Nicotiana clevelandii علائم بیماری با لکه های موضعی کلروتیک و نکروتیک همراه است. ناقلین شناخته شده برای این بیماری گل نرگس، شته باقلا و شته گل سرخ هستند. این ویروس در گرمای 70 الی 75 درجه غیر فعال شده و توسط میکروسکوپ الکترونی به صورت عصایی به اندازه تقریبا 560 میلی میکرون رویت می شود.

موزائیک نواری زرد گل نرگس

روی برگ و ساقه گل دهنده خطوط و لکه هایی سبز رنگ که تیره تر از سبز معمولی گیاه هستند مشاهده می شود این لکه ها بعد از 3 تا 4 هفته به رنگ سبز بسیار روشن در می آیند و تقریبا سفید به نظر می رسند و روی همین اندام ها لکه های نکروتیک ظاهر می گردد.

ناقلین فعال این ویروس در بحث بیماری های گل نرگس، شته باقلا Aphis dabaua و Macrosiphum euphorbiae شناخته شده و گرمای 70 الی 75 درجه ویروس را غیر فعال می کند و اندازه ذرات ویروس 750 میلی میکرون می باشد. گل نرگس توسط ویروس نکروز نواری توتون و نیز ویروس موزائیک پیاز معمولا آلوده می گردد. برای مبارزه با بیماری های ویروسی بهترین راه مبارزه با ناقلین بیماری می باشد.

پوسیدگی نرم باکتریایی گل نرگس

روی پیاز گل نرگس در حالت نگهداری و نیز وقتی پیاز در خاک باشد بیماری به صورت پوسیدگی نرم بروز می کند. باکتری عامل بیماری برای انهدام سریع پیاز گل نیاز به دمای بالا و مناسب 25 درجه دارد و نیز رطوبت نسبی بالا باکتری آنزیم پکتیناز ترشح می کند که موجب حل شدن دیواره سلولی و به هم خوردن نظم سلول می شود و پس از حل شدن مواد بین سلولی، پوسیدگی نرم غده ایجاد می گردد.

منبع: راهنمای کامل کاشت و نگهداری گل نرگس
تالیف: معصومه استکی و مجتبی حق شناس

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جهت ارائه تجربه کاربری بهتر Cookie های شما را ذخیره می کنیم. در صورتی که مایل هستید دکمه "موافقم" را انتخاب نمایید. موافقم ادامه

Privacy & Cookies Policy