تنظیم شرایط محیطی و دمای گلخانه گل رز

۴۵

برای اینکه بتوانیم گل رز با کیفیتی تولید کنیم باید شرایط گلخانه کاملاً مهیا باشد. در مقاله سیستم های کشت گل رز در گلخانه به بستر کشت گل رز پرداختیم و در این مقاله به یکی دیگر از عناصر مهم شرایط محیطی گلخانه که دما می باشد می پردازیم. دما تاثیر به سزایی بر کیفیت گل رز تولیدی دارد لذا به دلیل اهمیت این موضوع در گلخانه گل رز لازم می دانم در این مقاله، به دمای مناسب گل رز در گلخانه جهت کشت و همچنین راه های تامین دمای مناسب در گلخانه نگاهی حرفه ای داشته باشم.

دمای گلخانه گل رز

دمای گلخانه گل رز
دمای گلخانه گل رز

بیشترین سهم از انرژی مصرفی در گلخانه گل رز (حدود 90 درصد) مربوط به سوخت مصرفی در گلخانه می باشد که برای گرم کردن گلخانه گل رز و نیز سوخت ادوات و ماشین ها مصرف می شود. همچنین دما از عوامل بسیار مهم در پرورش گل رز بوده و رابطه نزدیکی با شدت نور دارد. گل رز بایستی از شرایط دمایی مناسب برای رشد و نمو برخوردار باشد. حداقل دمای قابل تحمل توسط گیاه صفر و حداکثر 35 درجه سانتی گراد است ولی دمای ایده آل اکثر گل رز ها در شب 16 الی 17 درجه سانتی گراد، در روزهای کم آفتاب 21 درجه سانتی گراد و در روزهای با آفتاب زیاد 26 تا 27 درجه سانتی گراد می باشد. بهترین میزان اختلاف درجه حرارت شب و روز 6 تا 10 درجه می باشد.

اگر دمای گلخانه گل رز زیاد بالا رود اندازه گل ها کوچک، تعداد گلبرگ ها و کیفیت گل کاهش یافته و ساقه نرم می شود. دمای شب کم تر از 15 درجه به طور مداوم باعث تاخیر در رشد گشته و در صورت باز شدن هم موجب تولید گلبرگ های ناقص می شود. در کشت های خاکی گل رز حداقل دمای خاک 15 درجه است که نبایستی از این دما کمتر شود.

در زمستان که نور و شدت آن عامل محدود کننده می باشد مخصوصا در روز های ابری، بالا بردن درجه حرارت روز تاثیر مثبت و موثری در فتوسنتز و رشد و نمو گل رز ندارد. ولی در تابستان که شدت نور و حرارت عامل محدود کننده نیست در اختیار قرار دادن رطوبت کافی و حتی الامکان CO2 تاثیر بسیار مثبتی در افزایش محصول خواهد داشت. تئوری این توصیه ها مربوط به عمل تنفس می باشد. پایین بودن دما در شب باعث می شود که تنفس گیاهان کاهش یابد و ذخایر کربوهیدراتی گیاهان کمتر مصرف شود و در نتیجه ذخیره کربوهیدراتی برای فعالیت های رشد و نموی گیاه بیشتر خواهد بود.

در روزهای آفتابی، به دلیل وجود نور کافی، دما می تواند افزایش پیدا کند و در نتیجه آن فتوسنتز افزایش یابد، در حالی که افزایش دما در گلخانه گل رز در روز های ابری (به دلیل محدودیت نور) نه تنها باعث افزایش فتوسنتز نخواهد شد، بلکه باعث افزایش تنفس روزانه شده و در نتیجه آن ذخایر کربوهیدراتی گل رز کاهش خواهد یافت. به عبارت دیگر می توان گفت بخش زیادی از مواد کربوهیدرات ساخته شده طی فرآیند فتوسنتز در همان طور روز مصرف خواهد شد.

دمای گلخانه گل رز
گل رز

در هر گلخانه گل رز از شروع کشت نیاز به نصب یک دماسنج ماکزیمم و مینیمم جهت کنترل دمای شبانه و روز است.

برای این منظور توصیه می گردد در ابتدای رشد، دماسنج در نزدیکی بوته ها و در یک سوم اول طول گلخانه گل رز نصب گردد و پس از رشد بوته ها دماسنج به همان نسبت در بالاتر نصب شود.

چنانچه تولید کنندگان گل رز نسبت به ثبت دمای روزانه خود اقدام کنند و آن را با تغییرات دمای روزهای دیگر مقایسه کنند به نتایج خوبی هنگام افزایش و یا کاهش دما از نظر میزان برداشت دست خواهند یافت.

سیستم گرمایشی گلخانه گل رز (روش های افزایش دمای گلخانه گل رز)

سیستم های گرمایی که برای گرم گردن گلخانه ها مورد استفاده قرار می گیرند باید ضمن توانایی انتقال حرارت در سر تا سر گلخانه گل رز به طور یکنواخت، امکان تامین حرارت مورد نیاز در سرد ترین شبهای سال را نیز داشته باشند.

تولید گرما در گلخانه گل رز می تواند به صورت سیستم حرارتی مرکزی و یا موضعی باشد.

مطالب مرتبط

سیستم حرارتی مرکزی گلخانه گل رز

در این سیستم یک یا چند دیگ بزرگ بخار یا آب گرم در محلی قرار داده می شوند که بخار آب یا آب داغ شده توسط این دیگ ها در طول مسیری که داخل گلخانه گل رز لوله کشی شده به حرکت در می آید و تمامی محیط گلخانه گل رز را تقریبا به یک اندازه گرم می کند.

آب یا بخار داغ شده پس از حرکت در داخل محیط گلخانه گل رز، به سمت دیگ ها بر می گردد تا دوباره داغ شود. این روش با توجه به هزینه دیگ بخار، لوله کشی و هزینه یونیت هیتر ها، هزینه اولیه نسبتا بالایی را می طلبد.

از طرفی با توجه به نیاز شدید دیگ های بخار یا آب گرم به سوخت و با توجه به هزینه تعمیر و نگهداری دیگ ها، هزینه متغیر این روش نیز بسیار بالا است. مساله مهم پس از تولید گرما انتقال آن با حداقل تلفات به گلخانه گل رز و توزیع یکنواخت در اطراف گل رز است. سیستم گرمایش گلخانه طوری طراحی می شود تا از نیروی طبیعی برای حرکت هوا استفاده شود.

هوا توسط فرآیند های طبیعی کنوکسیون یا همرفت حرکت می کند. یعنی هوا وقتی گرم می شود بالا می رود و وقتی که سرد می شود پایین می آید. حرکت کنوکسیونی هوا باعث می شود که دمای گلخانه گل رز در جاهای مختلف آن متفاوت باشد. برای جلوگیری از این کار لوله های گرمایش باید طوری قرار بگیرند که توزیع گرما یکنواخت باشد. بهترین حالت گرمایش در وضعیتی است که از کف صورت گیرد، چرا که به طور طبیعی هوای گرم به سمت بالا می رود.

سیستم گرمایشی گلخانه گل رز
گل رز

سیستم حرارتی موضعی گلخانه گل رز

در این روش بخاری در نقاط مختلف گلخانه گل رز قرار داده می شود. این نوع سیستم های گرمایی معمولا تشکیل شده است از محفظه دو جداره ای که جداره وسط آنها به وسیله مشعل گازی و یا گازوئیلی به شدت گرم شده و دود از لوله خروجی آن به بیرون گلخانه گل رز هدایت می شود. این کار باعث گرم شدن هوای موجود در جداره بیرونی و هوای اطراف جداره وسط می شود که به وسیله دمنده ای قوی (وینتیلاتور) هوای گرم شده در این جداره به شدت به وسیله لوله فلزی و یا تونل نایلونی به قطر 30 الی 40 سانتی متر به سمت داخل راه روهای گلخانه گل رز هدایت شده و از مسیر سوراخ هایی که در قسمت طرفین آن قرار دارد به طور یکنواخت در گلخانه گل رز توزیع می گردد.

در این نوع بخاری جهت فراهم کردن سوخت کامل نیاز به گاز اکسیژن است که تامین هوای تازه برای احتراق توسط لوله هایی صورت می گیرد و هوای تازه را وارد گلخانه گل رز کند و دود حاصله از سوخت را نیز به بیرون گلخانه گل رز هدایت می کنند. البته برخی از گلخانه داران دود و دی اکسید کربن حاصله از سوخت و احتراق به بیرون هدایت نمی کنند و تصور می کنند که دی اکسید کربن حاصل از احتراق برای فتوسنتز گیاه موثر است و به آنها کمک می کند.

این در حالی است که دود ناشی از احتراق در گلخانه برای گیاهان و انسان مضر است و باعث مسمومیت گیاهان می شود ( دی اکسید کربن به صورت محدود و در شرایط ویژه ای برای گیاهان لازم است). سوخت کامل تولید آب و دی اکسید کربن می کند، در حالی که سوخت ناقص تولید اتیلن کرده که باعث کج شدگی و پیچیدگی ساقه، باریک شدن برگ ها و سقط جوانه می شود.

همچنین در اثر حل شدن و اکسید شدن، اتیلن در لایه نازک رطوبت موجود در سطح برگ ها تولید اسید سولفوریک می کند و این اسید موجب سوزاندن سلول ها، ایجاد نقاط زرد در برگ ها و در شرایط حاد موجب مرگ کامل برگ می شود.

سیستم گرمایشی گلخانه گل رز
سیستم گرمایشی گلخانه گل رز

اکیدا توصیه می کنم در موقع استفاده از این بخاری ها در گلخانه گل رز به 5 نکته مهم زیر توجه کنید و آنها را به کار ببرید.

  1. روشن کردن بخاری را به انتهای شب موکول نکنید. بلکه توصیه می شود با غروب آفتاب بخاری ها را در گلخانه گل رز روشن کنید. برای جلوگیری از مصرف بی رویه سوخت، بخاری ها باید مجهز به یک ترموستات بوده که در محیط گلخانه گل رز نصب می گردد. این کار باعث می شود تا علاوه بر کاهش مصرف سوخت، دمای محیط نیز به طور اتوماتیک کنترل گردد.

  1. در شب های سرد در گلخانه گل رز، حتما یکی از کارگران را مسئول مراقبت از بخاری ها نمایید تا در صورت خرابی یا خاموش شدن سریعا رفع عیب کند. در صورت امکان یک مشعل اضافی در انبار داشته باشید تا در صورت بروز اشکال در مشعل های موجود، بتوانید قبل از بروز آسیب جدی به گل رز، مشعل را جایگزین کنید.
  2. دورترین نقطه گلخانه گل رز از بخاری، سرد ترین نقطه داخل گلخانه گل رز شماست. بنابراین در شب های خیلی سرد حتما وضعیت دمایی این نقطه را بررسی کنید تا در صورت نیاز بخاری را زیاد نمایید.
  3. در موقع سوراخ کردن کانال های پلاستیکی انتقال گرما دقت کنید که سوراخ های ابتدایی کانال (در نزدیکی بخاری) بایستی ریزتر باشد و یا اینکه فاصله سوراخ ها از همدیگر دور تر باشد.
  4. در نصب دودکش در گلخانه گل رز دقت لازم را انجام دهید. اگر گازهای حاصل از احتراق مشعل به داخل محیط گلخانه گل رز وارد شود باعث ایجاد گاز های سمی و خطرناک می شود که می تواند باعث نابودی گل رز و همچنین آسیب به سلامتی خود شما گردد. بهترین وضعیت نصب دودکش به صورت مستقیم و دارای کلاهک است که دود 60 سانتی متر از سقف گلخانه گل رز فاصله داشته باشد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.