چگونه گل رز را تکثیر کنیم؟ ( تکثیر گل رز )

۶۸

در این مقاله به روش های مختلف تکثیر گل رز مانند تکثیر از طریق بذر، قلمه، پیوند جوانه، خوابانیدن یا کشت بافت می پردازم، امید است مورد توجه شما عزیزان قرار بگیرد، با ما همراه باشید.

روش های مختلف تکثیر گل رز

روش تکثیر جنسی با استفاده از بذر بیشتر برای تولید ارقام جدید در برنامه اصلاحی و تکثیر تعداد زیاد گیاه برای ایجاد پارک های جنگلی به کار برده می شود. پیوند زدن به منظور استفاده از خصوصیات مناسب برخی از گونه ها در جذب مواد غذایی و مقاومت بخشی به برخی از شرایط نا مساعد محیطی و بیماری ها صورت می گیرد. برای این منظور، پیوند جوانه و یا پیوند چوب روی برخی از گونه ها مانند R.canina و R.chinensis به عنوان پایه توصیه شده است. هر چند که سیستم های ریز ازدیادی برای تکثیر گل رز توسعه یافته اند، اما امروزه تکثیر گل رز های مینیاتوری به صورت تجاری در گلخانه های صنعتی کشور های اروپایی چون دانمارک و آلمان از طریق پیوند و قلمه می باشد.

تکثیر گل رز از طریق بذر

تکثیر گل رز از طریق بذر معمولا به منظور به دست آوردن واریته های جدید انجام می شود. اصول کار بدین صورت است که ابتدا دو رز دلخواه را انتخاب می کنیم یکی به عنوان پایه پدری (گرده دهنده) و دیگری پایه مادری (گرده گیرنده). سپس تمام گلبرگ های پایه مادری را جدا می کنیم و به وسیله موچین ظریف تمامی پرچم های آن را قطع می کنیم. در طی مدت زمانی که طول می کشد تا گرده های پایه پدری را روی پایه مادری بریزیم گل پایه مادری باید درون کیسه نگهداری شود. با این کار مانع انتقال گرده های گل های رز اطراف محل آزمایش بر روی گل پایه مادری و باروری آن توسط اینگونه دانه های گرده خواهیم شد.

وقتی گل رز پایه پدری شروع به گرده افشانی نمود آن را به آرامی بر روی مادگی گل پایه مادری می کشیم تا گرده ها به کلاله مادری منتقل شوند. سپس کیسه را دوباره روی گل قرار می دهیم و حدود یک الی دو هفته بعد آن را بر می داریم. نتیجه یک نهنج متورم پر از دانه است. باید میوه هایی را که به این منظور روی بوته ها باقی گذارده اند اواسط پائیز موقعی که کاملا رسیده باشد، قبل از شروع سرما و یخبندان بچینند، نشانه رسیدن میوه گل رز موقعی است که میوه ها رنگ انداخته و نارنجی رنگ می شوند.

در ادامه این روش تکثیر گل رز می دانیم که بعضی از میوه های واریته ها به سختی رنگ گرفته و زمان رسیدن میوه ها، با هم تفاوت دارد. هنگامی که میوه ها در این نوع تکثیر گل رز رسیده شدند باید بذر های درون آنها را در همان موقع کاشت. در فصل پاییز و در اوایل آذر باید میوه ها را چند قسمت کرده و دانه های درون آنها را کاشت.

در این روش تکثیر گل رز اگر دانه های حاصل در گلخانه گل رز کاشته شوند، بهتر خواهد بود زیرا فراهم نمودن شرایط مناسب برای جوانه زنی دانه بسیار راحت تر صورت می گیرد.

با خاک هر خزانه 100 تا 150 گرم گوگرد و مقداری قارچ کش و کمی از کودهای شیمیایی مخلوط شود. برای احتیاط و پیشگیری از بروز آفات حیوانی و قارچی، می توان خاک خزانه را دو ماه قبل از موقع کاشتن با محلول (فورمول Formol) ضد عفونی کرده یا همان موقع کاشتن با تزریق سولفور دو کاربن این کار را انجام داد تا پس از آنکه بوته ها سبز شدند دچار آفات مذکور نشوند.

پس از چیدن دانه ها بر روی خاک که در عمق 1/5 سانتی متری محل کشت کاشته شده اند، آبیاری ملایم جهت سبز کردن دانه ها انجام می شود که حدودا 60 روز پس از آبیاری، دانه ها در این روش از تکثیر گل رز سبز خواهند شد.

پس از مساعد شدن هوا آنها را بیرون آورده در خزانه دیگر با فواصل بیشتری نشاء کرده یا آنکه جداگانه می کارند. بوته های نو را باید هر هفته یا 15 روز یک مرتبه بازدید کرد تا اگر آثاری از شته سبز با پارازیت های دیگر روی آنها مشاهده شود به وسیله سموم حشره کش با آنها مبارزه کنند تا از ضعیف شدن بوته ها جلوگیری شده زودتر رشد نمایند. پس از اینکه بوته ها قوی شدند سال دوم آنها را یا در کرت مخصوصی با فاصله 50 سانتی متر کاشته یا در گلدان های بزرگتری می گذارند تا شروع به گل دادن کند.

تکثیر گل رز از طریق قلمه زدن

قلمه زدن گل رز
قلمه زدن گل رز

در این روش تکثیر گل رز بعد از اینکه رز در بهار شروع به گل کردن نمود می توان شروع به قلمه زدن کرد و بدین ترتیب در تمام مدتی که گل رز دارای گل است چه در بهار و تابستان و چه در پائیز می توان قلمه آنرا گرفت. در این روش تکثیر گل رز قلمه های مورد نظر از بین ساقه های دارای گل که گل های آنها کاملا رشد کرده اند (جهت اطمینان از واقعی بودن جوانه های گل) انتخاب می شوند. به علاوه جوانه های بدون گل قدرت کمتری دارند بنابراین، ذخیره کافی برای ریشه زایی ندارند. بعد از ظاهر شدن گل یعنی درست زمانی که گل از حالت غنچه خارج شده و قبل از پژمرده شدن، شاخه های مناسب مناسب حامل گل را از محل اتصال آن با شاخه سال قبل قطع می نمایند (که بایستی سالم، عاری از آفت و بیماری و زخم بوده، فاصله میان گره ها یکسان باشد و رنگ پوست براقی داشته باشد.) شاخه جوان دارای 3 _ 5 سری برگ است، قلمه های مورد استفاده 10 _ 15 سانتی متر بسته به موجودی 1 _ 3 جوانه دارند. بهتر است قطر قلمه 7 تا 12 میلی متر باشد.

قلمه های با سه جوانه در این روش تکثیر گل رز چون طول و بافت بیشتری در گرده های پایه ای دارند (به دلیل کاهش تلفات ناشی از بیماری ها)، ارجحیت دارند. برای آغاز فعالیت بهتر گیاه، لازم است برش به صورت اریب زده شود تا سطح تماس بیشتری بین شاخه و بستر کاشت ایجاد شود و سر و ته قلمه به آسانی قابل تشخیص باشد و هنگام فرو کردن در بستر کاشت، به آسانی فرو رود. برای برش ها از یک قیچی تیز استفاده کنید تا برش ها سریع زده شود و شاخه لهیده نشود.

در ادامه این روش تکثیر گل رز شاخه را به طور مورب از بالای آخرین سری برگ های 5 تایی یا به عبارت دیگر در زیر سری برگ های سه تایی قطع می کنند. پایه قلمه ها در یک محلول که ترکیبی از هورمون های ریشه زاست قرار داده می شود. سپس قلمه ها در یک سینی کاشت با بستر ورمیکولیت یا ماده دیگری با خواص مشابه مثل ماسه شکری ( ماسه ای که 80 درصد آن اندازه دانه های شکر باشد) با فاصله بین قلمه ها 2/5 تا 4 سانتی متر و 7/5 سانتی متر بین ردیف ها کاشته می شوند. قلمه ها در گلخانه با دستگاه آب گردکن (Mist) آب پاشی می نمایند.

بیشتر

رطوبت مناسب و دمای متوسط 18 تا 21 درجه سانتی گراد باید در محیط این نوع روش تکثیر گل رز وجود داشته باشد. تحت این شرایط بسته به فصل و کیفیت قلمه، ریشه زایی در 5 الی 6 هفته انجام می شود. سپس قلمه ها در گلدان های 7/5 سانتی متر یا به طور مستقیم در گلخانه ها کاشته می شوند. قلمه بعضی از نژاد ها و اقسام گل رز با کمال سهولت نتیجه می دهد و در مدت کوتاهی ریشه می دهد و با این وسیله می توان تعداد زیادی از یک قسم گل رز بدست آورد.

هنگامی که با آمدن فصل سرما و ایجاد اولین هوای سرد برگ ها ریزش پیدا می کنند، این زمان بهترین موقع قلمه زنی در این روش تکثیر گل رز است. در این حالت قلمه ها تا فصل بهار ریشه دهی خواهند داشت و در فصل پاییز به مکان اصلی جهت پرورش انتقال پیدا می کنند. در ادامه این نوع روش تکثیر گل رز بهترین زمان کاشت قلمه های رز زمانی است که بخبندان دیگر وجود نداشته و دوره رکود گیاه به سر آمده است.

قلمه زدن گل رز
قلمه زدن گل رز

از محلول ایندول بوتیریک اسید با رعایت دز مناسب (پیشنهاد تولید کننده محلول) می توان جهت ریشه زایی قلمه های حاصل از نوع روش تکثیر گل رز استفاده کرد.

تکثیر گل رز توسط خواباندن شاخه ها

تکثیر گل رز
تکثیر گل رز

تکثیر گل رز توسط خواباندن شاخه

در این روش تکثیر گل رز خوابانیدن شاخه برای گیاهان کمیاب، گران و سخت ریشه زا روش تکثیری مناسبی محسوب می شود. در این نوع تکثیر گل رز روش عمل به این صورت است که شاخه ای را در حالی که به گیاه مادری متصل است انتخاب کرده و معمولا آن را در زیر خاک قرار می دهند تا پس از گذشت حداقل یک یا دو فصل ریشه دار شده که پس از جدا سازی از گیاه مادری، گیاه جدید و مستقلی ایجاد خواهد شد.

مشکل عمده در این روش تکثیر گل رز اولا پیدا کردن شاخه مناسب برای خواباندن است و ثانیا تعداد گیاهان ایجاد شده در مقایسه با روش های دیگر تکثیر گل رز مانند قلمه زدن بسیار کمتر است.

خواباندن شاخه در اقسام و جورهای پا بلند و بیشتر در اقسام رونده عملی می باشد. بعضی از رز ها را می توان با خم کردن و خواباندن شاخه های گیاه مادری در سطح خاک و با زدن قلاب و پوشاندن شاخه ها با خاک تکثیر نمود.

فراموش نکنید که خاک باید در این نوع روش تکثیر گل رز مرطوب باشد. شاخه ها با گذشت زمان در تابستان و اغلب در گره های قسمت پایین ریشه دار می شوند و آنها را در فصل پاییز و یا بهار به دقت از زیر خاک بیرون آورده و از قسمت پایین یک گره پر ریشه از گیاه مادر جدا کرده و در محل اصلی می کارند.

تکثیر گل رز توسط خوابانیدن هوایی

در این روش تکثیر گل رز باید یک ساقه سالم را هم اندازه یک مداد انتخاب کرده و قسمتی از آن را زخمی کنید و سپس با یک برش افقی، پوست حاصله از برش را به صورت کامل جدا کنید و برای ریشه زایی نقطه مذکور می توانید از هورمون های مورد نظر برای این کار استفاده کنید.

در این روش تکثیر گل رز محیط کشت انتخابی باید مرطوب و به زخم حاصله وصل باشد و توسط پلاستیک محافظت شده باشد. هرگز نباید اجازه دهید که محیط کشت خشک شود و در صورت که محیط کشت در معرض خشکی قرار گرفت، می توانید با استفاده از سرنگ رطوبت مورد نظر را تامین کرده و بعد از مدتی شاهد اولین جوانه از کنار ساقه باشید.

تکثیر گل رز با کوپیوند یا پیوند جوانه (Budding)

نحوه کار در این نوع روش تکثیر گل رز آن است که گیاهان رز با ریشه ضعیف را روی رز هایی با سیستم ریشه ای قوی قرار می دهند. بهترین زمان این نوع تکثیر گل رز زمانی است که گیاه پایه رز در حال رشد می باشد. رز های حاصل از نوع روش تکثیر، گل های درشت تر و با کیفیت تری داشته و مقاوم به کم آبی و امراض خواهند بود در حالی که رز هایی که به روش قلمه تکثیر گل رز شده باشند ریشه های آنها ضعیف و کیفیت گل با مراتب ضعیف تر از پیوندی و عمر آنها نیز کمتر است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.